Gençlik Marşımız İsveç Türküsü Çıktı

“Dağ başını duman almış
Gümüş dere durmaz akar….”

Bilidiniz değil mi? Bilmemek mümkün mü? Her Türk’ün ezbere bildiği Gençlik Marşı o. Ben bu güne kadar bilmiyordum; bizim milli duyguların ortaya döküldüğü her ortamda göğsümüzü gere gere söylediğimiz, maçlarda hep bir ağızdan tezahüratlara konu ettiğimiz Gençlik Marşı aslında İsveçli’lerin çok iyi bildiği “üç hoppa kız” isimli şarkının ta kendisiymiş.

İsveç’in milli şairlerinden Gustaf Fröding’e ait olan “tre trallande jäntor” isimli şarkı İsveç’de sıradan bir köy yerinde yaşayan üç fingirdek kız kardeşin rahat hareketlerinden kızarıp bozaran üniversite öğrencilerinin utançlarını dillendiren bir hikayeyi anlatmaktaymış. Bestesi Felix Körling’e (1864-1937) sözleri Gustaf Fröding‘e (1860-1911) ait olan şarkının sözleri Ali Ulvi Bey tarafından kaleme alınarak Gençlik Marşı olarak bizlere sunulmuş.

Hikayesi de şu şekildedir… Birinci dünya savaşının Osmanlı’yı iyiden iyiye erittiği günlerde halkın üzerinde umudun zerresi kalmamıştır. Tüm ülke üzerinde kara bulutlar dolaşmakta bir kaç yıl önce elde edilen Çanakkale Zaferi’nin yeşerttiği umudun esamesi kalmamıştır. Ülke gençliğinin üzerindeki ölü toprağını atıp silkinmesi bir nebze olsun ümit verebilmesi için bir şeylerin yapılması gereğinin en fazla hissedildiği dönemlerde çıkıyor Selim Sırrı Tarcan bu fikirle.

Türkçe’ye çevirisi “Üç hoppa kız” anlamına gelen İsveç’te çok bilinen bir halk türküsü o dönemde Darülmuallimin Mektebi’nde beden eğitimi öğretmeni olan Selim Sırrı Tarcan’ın çok ilgisini çekmiş, güftesinin üzerinde bir takım oynamalar yaparak marşlaştırmış. Ardından Ali Ulvi beyden marşın sözlerini kaleme almasını rica eder günümüze değin uzanan “Dağ başını duman almış” sözleriyle başlayan Gençlik Marşı ortaya çıkar.

Her şey bir yana sözleri, müziği ve temposuyla en akılda kalıcı ve sevilen marşardan biridir gençlik marşı aslında. Ancak böyle bir gerçeği yıllar sonra öğrenmek başımdan aşağıya soğuk su dökülmesi etkisi yarattığını da belirtmeliyim…

Aynı etkiyi Ayten Alpman’a ait olan hepimizin çok iyi bildiği “Bir başkadır benim memleketim” isimli şarkının aslında Yahudi Halk Ezgisi (Rebe Elimelekh) olduğunu öğrendiğimde de yaşamıştım…

“Gençlik Marşımız İsveç Türküsü Çıktı” üzerine 4 düşünce

  1. Bu marşın aslında bir İsveç şarkısı olduğunu yeni öğrenen ve mal bulmuş magribi gibi buna sarılan cahiller, cahilliklerini ortaya koyuyorlar bilmeden. Ben 73 yaşımdayım. Daha ilk okuldayken bile ben bu marşın aslının bir İsveç marşı ya da şarkısı olduğunu biliyordum. Bu şarkıyı Türkiye'ye Selim Sırrı Tarcan getirir. Bir edebiyat öğretmeni ve şair olan Ali Ulvi Elöve'ye verir ve bu parçaya Türkçe söz yazmasını ister. Ali Ulvi Elöve de bildiğimiz sözleri yazar ve çok sevilen bir marş olan Dağ Başını Duman Almış marşı bugünlere kadar gelir. Merak edip bu marşın bestecisi ya da sözyazarı kimmiş acaba diye bir araştırma yapsalardı bu duruma düşmezlerdi.

    1. Sayın 73 yaşına gelmiş ama zerre kadar pişmemiş.

      Lagaluga konuşmadan önce zahmet edip yazıyı okusaydın zırvaladığın şeylerin zaten orada yazmakta olduğunu görürdün. Fakat yapmamışsın yetmezmiş gibi bir de ukalalık yapmışsın her haltın doğrusu sen bilirmişsin gibi.

      Burada yaptığın kapının önünde top oynayan çocuklara bağırıp çağıran ihtiyar huysuz ihtiyarın yaptığından farklı değil. Yıllanmış antropozunun öfkesini git başka yerde kus, burası yeri değil.

      Bu hikayeden çıkartılacak ders; Bir odunu 73 sene pişirsen de odun yine odunmuş.

  2. Üç hoppa(Türkçede işlek de derler)kızın şarkısıyla yıllar yılı rap rap yürüyen öğrenciler askerler..
    Bando bu şarkıyı Türkçe sözlerle çaldığında gözleri nemlenen gaziler..Düşünebiliyor musunuz?
    İsveçliler de her halde ağızlarıyla gülmüyordur bu ilkelliğe…İsrailliler de kendi halk şarkılarının Fransada Mireille Mathieu tarafından söylenmesini belki anlıyordur da,Türkiyede Ayten Alpmanın sesinden uydurma sözlerle fanatik,içe dönük propaganda için kullanılmasını sanırım tebessümle karşılamıştır.Bütün bunlar ve benzerleri Türk Halkının zekasına hakaret değilse,halkın kandırılması değilse,nedir söyler misiniz?

  3. "Dağ başını duman almış" şarkı/marş'ının İsveç şarkısından aparlama-toparlama olduğunu biliyordum ama konusu hakkında bir fikrim yoktu.Keza,"bir başkadır benim memleketim"şarkısının sözlerini oldum olası yüzeysel ve üfürme bulmuşumdur.Her dizesini oku oku ister ağla ister gül."aşıklar destan yazar dağlarda"…Aşık denen kişilerin-veya diğer anlamda aşık olan birinin- dağlardan başka oturup düşünecek/yazacak yeri yoktu herhalde?Edebiyatımızda örneği var mı?Dadaloğlu'nu,Köroğlu'nu herhalde dağ başında,kaya kovuğunda yaşıyordu sanıyor bizim yarı cahil kent kökenli müzisyenler?Yer kısıtlı,daha fazla deşmeyelim.Açıklamanıza çok teşekkürler.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir