Etiket arşivi: Selim Sırrı Tarcan

Gençlik Marşımız İsveç Türküsü Çıktı

“Dağ başını duman almış
Gümüş dere durmaz akar….”

Bilidiniz değil mi? Bilmemek mümkün mü? Her Türk’ün ezbere bildiği Gençlik Marşı o. Ben bu güne kadar bilmiyordum; bizim milli duyguların ortaya döküldüğü her ortamda göğsümüzü gere gere söylediğimiz, maçlarda hep bir ağızdan tezahüratlara konu ettiğimiz Gençlik Marşı aslında İsveçli’lerin çok iyi bildiği “üç hoppa kız” isimli şarkının ta kendisiymiş.

İsveç’in milli şairlerinden Gustaf Fröding’e ait olan “tre trallande jäntor” isimli şarkı İsveç’de sıradan bir köy yerinde yaşayan üç fingirdek kız kardeşin rahat hareketlerinden kızarıp bozaran üniversite öğrencilerinin utançlarını dillendiren bir hikayeyi anlatmaktaymış. Bestesi Felix Körling’e (1864-1937) sözleri Gustaf Fröding‘e (1860-1911) ait olan şarkının sözleri Ali Ulvi Bey tarafından kaleme alınarak Gençlik Marşı olarak bizlere sunulmuş.

Hikayesi de şu şekildedir… Birinci dünya savaşının Osmanlı’yı iyiden iyiye erittiği günlerde halkın üzerinde umudun zerresi kalmamıştır. Tüm ülke üzerinde kara bulutlar dolaşmakta bir kaç yıl önce elde edilen Çanakkale Zaferi’nin yeşerttiği umudun esamesi kalmamıştır. Ülke gençliğinin üzerindeki ölü toprağını atıp silkinmesi bir nebze olsun ümit verebilmesi için bir şeylerin yapılması gereğinin en fazla hissedildiği dönemlerde çıkıyor Selim Sırrı Tarcan bu fikirle.

Türkçe’ye çevirisi “Üç hoppa kız” anlamına gelen İsveç’te çok bilinen bir halk türküsü o dönemde Darülmuallimin Mektebi’nde beden eğitimi öğretmeni olan Selim Sırrı Tarcan’ın çok ilgisini çekmiş, güftesinin üzerinde bir takım oynamalar yaparak marşlaştırmış. Ardından Ali Ulvi beyden marşın sözlerini kaleme almasını rica eder günümüze değin uzanan “Dağ başını duman almış” sözleriyle başlayan Gençlik Marşı ortaya çıkar.

Her şey bir yana sözleri, müziği ve temposuyla en akılda kalıcı ve sevilen marşardan biridir gençlik marşı aslında. Ancak böyle bir gerçeği yıllar sonra öğrenmek başımdan aşağıya soğuk su dökülmesi etkisi yarattığını da belirtmeliyim…

Aynı etkiyi Ayten Alpman’a ait olan hepimizin çok iyi bildiği “Bir başkadır benim memleketim” isimli şarkının aslında Yahudi Halk Ezgisi (Rebe Elimelekh) olduğunu öğrendiğimde de yaşamıştım…